Ameliyatsız Boyun Fıtığı Tedavisi

Nedir?

Ameliyatsız boyun fıtığı tedavisi, açık cerrahiye başvurmadan boyun ve kol ağrısını azaltmayı, sinir işlevlerini korumayı ve günlük yaşama dönüşü kolaylaştırmayı amaçlayan basamaklı bir tedavi planıdır. İlaç, egzersiz ve fizik tedaviden görüntüleme eşliğinde yapılan girişimsel işlemlere kadar farklı seçenekleri kapsar.

Boyun fıtığında boyun omurları arasındaki diskin iç kısmı dışarı taşar ve omurilikten çıkan sinir köklerine baskı yapabilir. Bu durum boyun ağrısının yanı sıra kürek kemiği çevresine, omuza ve kola yayılan ağrıya yol açabilir. Kolda uyuşma, karıncalanma ve bazen güç kaybı da görülebilir. Bu tabloya servikal radikülopati (boyundaki sinir kökü kaynaklı yayılan ağrı) denir. Omuz ve kol ağrısının diğer nedenleri için omuz ve kol ağrısı sayfasına bakabilirsiniz.

Boyun fıtığına bağlı kol ağrısı pek çok kişide haftalar ile aylar içinde azalır. Bu nedenle tedavi çoğunlukla en az girişimsel yöntemle başlar.

Hangi durumlarda tercih edilir?

Omurilik basısı belirtileri ya da ilerleyen güç kaybı yoksa ameliyatsız yöntemler ilk sırada değerlendirilir. Karar; yakınmalar, nörolojik muayene ve MR bulgularının birlikte yorumlanmasıyla verilir. MR'da görülen her disk değişikliği ağrının kaynağı değildir.

Nasıl etki eder?

Basamaklı yaklaşımda amaç, ağrının kaynağına uygun en az girişimsel yöntemi seçmek ve ağrıyı egzersiz programını sürdürebilecek düzeye indirmektir.

Birinci basamak: ilaç, duruş ve fizik tedavi

• Ağrının şiddetine göre düzenlenen ilaç tedavisi
• Boynu tamamen hareketsiz bırakmak yerine kontrollü hareket ve egzersiz
• Fizyoterapist eşliğinde boyun ve omuz kuşağını güçlendiren egzersizler
• Bilgisayar ve telefon kullanımı, uyku pozisyonu ve çalışma ortamıyla ilgili öneriler

İkinci basamak: görüntüleme eşliğinde enjeksiyonlar

Kola yayılan şiddetli ağrıda, sinir kökü çevresindeki iltihabi tepkiyi azaltmak için epidural steroid enjeksiyonu değerlendirilebilir. Boyun bölgesinde omurilik ve önemli damarlar yakın olduğundan teknik seçimi özenle yapılır. Ağrı ağırlıklı olarak boyun eklemlerinden kaynaklanıyorsa faset eklem enjeksiyonu ve ardından radyofrekans tedavisi gündeme gelebilir. Fıtığa eşlik eden kas kaynaklı ağrılarda tetik nokta enjeksiyonu destekleyici olabilir.

Üçüncü basamak: disk içi işlemler

Fıtığın diskin dış halkası içinde kaldığı (kontrollü) seçilmiş durumlarda nükleoplasti gibi disk içi basıncı azaltmayı amaçlayan işlemler konuşulabilir. Diskten kopmuş parçalarda, ileri kanal darlığında ya da omurilik basısında bu yöntemler uygun değildir.

İşlem öncesi hazırlık

İlk muayenede ağrının başlangıcı, seyri, daha önce denenen tedaviler ve kullandığınız ilaçlar sorulur. Kol ve bacakları da kapsayan nörolojik muayenede kas gücü, refleksler, duyu ve yürüyüş değerlendirilir. Gerekirse sinir iletim çalışması (EMG) ya da başka tetkikler istenebilir.

Girişimsel bir işlem planlanırsa kan sulandırıcı, şeker ve tansiyon ilaçlarınızın nasıl kullanılacağı ayrıca konuşulur; hiçbirini kendi başınıza bırakmayın. İşlemin amacı, beklenen yararı, olası riskleri ve diğer seçenekler anlatılır ve onamınız alınır.

İşlem sonrası

Girişimsel işlemlerden sonra genellikle kısa bir gözlemin ardından aynı gün eve dönülür. İşlem günü dinlenmeniz ve araç kullanmamanız önerilir. Enjeksiyon bölgesinde birkaç gün süren hassasiyet olabilir.

Ağrı azaldıkça fizik tedavi ve ev egzersizlerine düzenli devam etmek, boyun ve omuz kaslarını güçlendirmeye ve yakınmaların tekrarlama olasılığını azaltmaya yardımcı olabilir. Kontrol muayenesinde ağrınızdaki değişim ve kol gücünüz yeniden değerlendirilir.

Sonuçlar ne zaman hissedilir?

Bu süre seçilen yönteme göre değişir. İlaç ve fizik tedaviyle düzelme genellikle haftalar içinde fark edilir. Epidural enjeksiyonda etki çoğunlukla birkaç gün içinde başlar.

Sonuçlar kişiden kişiye değişir. Bazı hastalarda ağrı belirgin biçimde azalırken bazılarında yarar sınırlı kalabilir ya da tedavinin tekrarlanması gerekebilir. Her basamağın sonunda ağrınız, kol gücünüz ve günlük işleviniz birlikte değerlendirilir.

Cerrahi ne zaman gündeme gelir?

Ameliyatsız tedavi her hasta için uygun değildir. Aşağıdaki durumlarda cerrahi seçenek, bir beyin ve sinir cerrahıyla birlikte değerlendirilir:

• Yürüme dengesizliği, ellerde beceriksizlik ya da idrar kontrolünde bozulma gibi omurilik basısı belirtileri
• Kolda hızla ilerleyen ya da ağır güç kaybı
• Uygun ameliyatsız tedaviye rağmen haftalar boyunca süren ve günlük yaşamı belirgin biçimde kısıtlayan kol ağrısı
• MR'da omuriliğe belirgin baskı yapan ya da diskten kopmuş büyük fıtıklar

Cerrahi kararı da kişiye göre verilir; amaç, beklenen yararı ve riskleri her hasta için ayrı ayrı tartmaktır.

Size uygun tedavi basamağını belirlemek için randevu sayfasından muayene planlayabilirsiniz.