Lazer ile Fıtık Tedavisi (PLDD)

Nedir?

Lazer ile fıtık tedavisi, tıbbi adıyla perkütan lazer disk dekompresyonu (PLDD), cilt üzerinden iğneyle diske ulaşılarak yapılan bir girişimsel işlemdir. İğnenin içinden yerleştirilen ince bir lazer fiber, diskin jel kıvamındaki iç kısmına (nükleus pulpozus) kontrollü lazer enerjisi verir. Amaç, disk içi basıncı azaltarak taşan bölümün sinir köküne yaptığı baskıyı hafifletmektir.

Yöntem bel fıtığında ve seçilmiş boyun fıtığı olgularında kullanılır. Basamaklı tedavideki yeri için ameliyatsız bel fıtığı tedavisi ve ameliyatsız boyun fıtığı tedavisi sayfalarına bakabilirsiniz.

PLDD, fizik tedavide cilt üzerinden uygulanan düşük güçlü lazer tedavileriyle karıştırılmamalıdır. PLDD'de lazer fiber diskin içine yerleştirilir ve işlem görüntüleme eşliğinde, steril koşullarda yapılır.

Hangi durumlarda tercih edilir?

PLDD yalnızca fıtığın diskin dış halkası içinde kaldığı, yani kontrollü olduğu durumlarda anlamlıdır. Birleşik Krallık sağlık otoritesi NICE, bel bölgesindeki uygulama için hasta seçimini şu kişilerle sınırlamaktadır: konservatif tedaviye yanıt vermeyen şiddetli ağrısı olan, görüntülemede bütünlüğü korunmuş bir diskte taşma görülen ve cerrahi gerektiren sinir hasarı bulunmayan hastalar.

Kanıtlar, uygun seçilmiş hastalarda ağrıda anlamlı azalma sağlanabildiğini göstermektedir. Bununla birlikte, PLDD ile klasik mikrocerrahiyi karşılaştıran randomize bir çalışmada, PLDD grubundaki hastaların bir bölümünde izlem sırasında cerrahi gerekmiştir. Bir yıllık sonuçlar, "önce PLDD, gerekirse cerrahi" yaklaşımının doğrudan cerrahiden geri kalmadığını göstermiştir. Bu nedenle işlem, gerektiğinde cerrahiye geçilebilecek basamaklı bir planın parçası olarak düşünülür.

Boyun bölgesinde kanıtlar daha sınırlıdır. Ayrıca işlem; omurilik, büyük damarlar ve yemek borusuna yakınlık nedeniyle ek dikkat gerektirir.

Nasıl etki eder?

Disk kapalı bir yapıdır; iç kısmındaki su ve doku miktarında küçük bir azalma, disk içi basınçta görece büyük bir düşüş sağlayabilir. Lazer enerjisi çekirdekteki suyun ve dokunun küçük bir kısmını buharlaştırır, bir kısmını da büzüştürür. Basınç azaldığında taşan bölümün sinir üzerindeki baskısının hafiflemesi beklenir.

Lazer enerjisi kısa aralıklarla verilir ve toplam doz, tedavi edilen bölgeye göre ayarlanır. Böylece çevre dokuların ve omur yüzeylerinin ısıdan etkilenmesi sınırlanmaya çalışılır. İşlem fıtığı tamamen ortadan kaldırmaz; MR'da fıtık görülmeye devam edebilir. Asıl değerlendirme yakınmalardaki değişime göre yapılır.

İşlem öncesi hazırlık

İşlemden önce muayene ve güncel MR birlikte değerlendirilir; gerekiyorsa ek görüntüleme istenir. Kan sulandırıcı ve diğer düzenli ilaçlarınızın işlem öncesinde nasıl kullanılacağı hekiminizle birlikte planlanır. Disk enfeksiyonu riskini azaltmak için işlem öncesinde koruyucu antibiyotik verilebilir.

İşlemin amacı, beklenen yararı, olası riskleri ve diğer seçenekler size ayrıntılı olarak anlatılır ve yazılı onamınız alınır. Sedasyon planlanıyorsa işlemden önceki saatlerde aç kalmanız istenir.

İşlem sırasında neler olur?

Bel bölgesindeki işlemlerde yüzüstü yatarsınız ve iğne, sinir köklerinden uzak bir yoldan yandan ve çapraz bir açıyla diske ilerletilir. Boyun bölgesinde sırtüstü yatarsınız; diske önden ulaşılır ve hekim soluk borusu ile yemek borusunu şah damarından parmaklarıyla nazikçe ayırarak güvenli bir geçiş yolu oluşturur. İğne ucunun diskin merkezinde olduğu, floroskopide farklı açılardan bakılarak doğrulanır.

Lazer enerjisi kısa aralıklarla verilir ve aralarda dokunun soğuması beklenir. Bu sırada bel ya da boyun bölgesinde ısı, basınç ya da bilinen ağrınıza benzer bir his duyabilirsiniz. Bacağınızda ya da kolunuzda yeni ve keskin bir ağrı olursa hemen söylemeniz istenir; işlem bu bilgiye göre ayarlanır ya da durdurulur.

İşlem sonrası

İşlemden sonra bir süre gözlem altında kalınır ve çoğunlukla aynı gün eve dönülür. İlk günlerde iğne bölgesinde ağrı ve kas spazmı olabilir; bu yakınmalar genellikle günler içinde azalır.

Kısa yürüyüşler önerilir. İlk haftalarda ağır kaldırma, ani dönme hareketleri ve uzun süre oturmaktan kaçınılır. Masa başı işlere çoğu zaman birkaç gün içinde dönülebilir; ağır bedensel işler ve spor için daha uzun süre gerekebilir. Egzersiz programına hekiminizin önerdiği zamanda geçilir. Kontrol muayenesinde ağrınızdaki değişim ve sinir muayeneniz yeniden değerlendirilir.

Sonuçlar ne zaman hissedilir?

Bazı hastalar ilk günlerde rahatlama fark eder; ancak etki çoğunlukla birkaç hafta içinde, kademeli olarak ortaya çıkar. İşleme bağlı geçici ağrı ilk günlerde değerlendirmeyi zorlaştırabilir.

Sonuçlar kişiden kişiye değişir. Ağrı yeterince azalmazsa epidural steroid enjeksiyonu gibi diğer girişimsel seçenekler ya da cerrahi gündeme gelebilir; cerrahi gerektiğinde beyin ve sinir cerrahisiyle birlikte karar verilir. Fıtığınızın bu yönteme uygun olup olmadığını değerlendirmek için randevu oluşturabilirsiniz.